Usenet (news, newsgroups) to najbardziej powszechne forum publicznych dyskusji w Internecie - dyskusji prowadzonych w różnych językach i z udziałem osób z całego świata. Przede wszystkim jest to niezwykle użyteczne narzędzie umożliwiające wymianę informacji na każdy temat.

Grupy dyskusyjne Usenet opierają się na koncepcji "elektronicznej tablicy głoszeń" (ang. Bulletin Board System - BBS), gdzie każdy może pozostawić własną wiadomość która następnie zostanie udostępniona innym użytkownikom określonej grupy dyskusyjnej. Istnieją dziesiątki tysięcy grup dyskusyjnych, które są prowadzone praktycznie na każdy temat. Wiadomości publikowane są zwykle w formie pytań i są nazywane postami, artykułami lub listami.

Jak to działa?

Usenet to określony standard techniczny wymiany informacji, który jest powszechnie przyjęty przez użytkowników Internetu na całym świecie. W sieci Internet znajdują się serwery (czyli komputery na stałe podłączone do sieci) obsługujące USENET, do których osoby korzystające z grup dyskusyjnych wysyłają swoje wiadomości. Działające w tym systemie komputery tworzą sieć serwerów USENET wymieniających między sobą wiadomości. Dzięki temu nie ma znaczenia, na który serwer użytkownik wyśle list, gdyż pojawi się on również na innych serwerach. Wiadomości w systemie Usenet przetrzymywane są na serwerze przez określony czas - zazwyczaj od kilku dni do dwóch tygodni - potem są usuwane.

Jak dostać się do Usenet'u

Pisanie i czytanie grup odbywa się za pomocą programów zwanych newsreader'ami lub czytnikami news (funkcję takiego czytnika spełnia np. program pocztowy Outlook Express), które umożliwiają wymianę wiadomości pomiędzy komputerami użytkowników a serwerami. Usenet może być również używany za pośrednictwem strony internetowej na której udostępniona jest tzw. bramka usenet'owa - tj. oprogramowanie umożliwiające odbieranie i wysyłanie wiadomości do serwerów Usenet'u. Przykładem takiej strony jest Serwis Usenet w PomocPrawna.INFO - http://dyskusje.pomocprawna.info. Z racji tematyki serwisu, udostępnione zostały tu dwie grupy bezpośrednio związane z zagadnieniami prawniczymi: pl.soc.prawo i pl.soc.prawo.podatki.

USENET'owy porządek

Usenet jest zbiorem grup dyskusyjnych, z których każda poświęcona jest ściśle określonemu zakresowi tematów. Już z nazwy określonej grupy można się zorientować, jakie tematy są na niej poruszane. Nazwę tą należy jednak najpierw rozszyfrować, ponieważ jest ona zbudowana z kilku skrótów posiadających określone znaczenie.

Na przykład: grupy zaczynające się od "soc" ( skrót od angielskiego "society") zajmują się wszelkimi tematami związanymi ze sprawami społecznymi. Każda grupa ma swoją nazwę składającą się ze skrótów oddzielonych kropkami. Pierwszy skrót wskazuje na ogólną hierarchię, do której należy grupa. Na przykład: "sci.astro.hubble" wskazuje na hierarchię "sci" (science - nauka), "astro" - astronomia, a "hubble" sugeruje, że dyskutuje się tu o zdjęciach z kosmicznego teleskopu Hubble 'a.

Analogicznie więc, nazwa grupy pl.soc.prawo.podatki wskazuje, że jest to polska grupa dyskusyjna ("pl") zajmująca się sprawami społecznymi ("soc"), a konkretnie zagadnieniami prawnymi ("prawo") i związanymi z tematyką podatkową ("podatki").

W nazwach grup możemy spotkać na przykład następujące skróty:
"alt" - grupy "alternatywne" - setki tematów od ateizmu po seks i politykę
"comp" - komputery, programowanie, oprogramowanie itd.
"k12" - grupy dziecięce - od przedszkola do liceum
"misc" - różności, które nie pasują do innych kategorii
"rec" - rekrecja, rozrywka
"sci" - nauka
"soc" - zagadnienia społeczno-polityczne
"pl" - grupy polskie
"de" - grupy niemieckie

Wiadomości i wątki

Użytkownik, przeglądając wybraną grupę Usenetu, widzi listę tematów wiadomości. Odpowiadając na wybraną wiadomość publikuje następną, z tym samym tematem, ale zaczynającą się od skrótu 'Re:' W ten sposób tworzy się tzw. wątek - czyli wiadomość wraz z przyporządkowanymi do niej odpowiedziami. Przeglądając wiadomości zamieszczone w wybranym wątku można prześledzić całą dyskusję. Jest to szczególnie przydatne, kiedy sami zamierzamy się wypowiedzieć. Często zdarza się, że nowe wiadomości w określonym wątku nie mają już nic wspólnego z określonym na początku tematem.

Reguły

Usenet rządzi się swoimi prawami. Zasady wypowiadania się, odpowiadania i podpisywania tworzą tzw. netykietę - tj. nieformalny kodeks użytkowników sieci. W skrajnych przypadkach, przy łamaniu obowiązujących reguł, administratorzy Usenetu mogą zablokować użytkownikowi możliwość publikowania swoich wypowiedzi w systemie. Informacje o Netykiecie Usenetu zebraliśmy w osobnym dokumencie. Prosimy o zapoznanie się z nim przed rozpoczęciem publikowania wiadomości.